Total Protezler
Total protez, doğal dişlerin tamamının kaybedildiği durumlarda çiğneme fonksiyonunu ve doğal görünümü yeniden kazandıran tam protez uygulamasıdır.
Genel Bakış
Total protez (tam protez), doğal dişlerin olmaması nedeniyle çiğneme fonksiyonunu yitirmiş hastalara uygulanan ve kaybedilen dişleri çevre dokularla birlikte bütünüyle tamamlayan protez türüdür. İyi çiğneme, besinlerin sindiriminde büyük önem taşır.
Kliniğimizde total protezler, çene-diş protezleriyle ilgilenen uzmanlık dalı olan prostodonti yaklaşımıyla planlanır. Protez takıldıktan sonraki 24 ve 48 saat kontrollerinde gereken düzeltmeler yapılır; alışma döneminde hekiminiz vuruk yapan noktaları düzelterek protezinizi rahat kullanmanızı sağlar.
Diş, diş eti, alveol kemiği ve çevre doku kayıplarını fizik unsurlarla tamamlayan parçalara diş protezi denir. Kayıp unsur bazen tek bir diş veya diş parçası, bazen de çenenin geniş bir bölümü olabilir. Çene-diş protezi ile ilgili araştırma ve uygulama yapan diş hekimliği uzmanlık dalına prostodonti denir.
Total protez, doğal dişlerin olmaması nedeniyle çiğneme fonksiyonunu yitirmiş olanlara yapılır. Çiğnemenin yeniden kazanılmasının yanında güzel bir görünüm de sağlar. Protezi kullanmayı öğrenmek biraz zaman alır; kararlı olup konuya olumlu yaklaşırsanız bir süre sonra protezinizi rahat kullandığınızı görürsünüz.
İlk kullanımda sizi neler bekler?
Yeni protez ağızda ilk günlerde yabancı ve büyük hissedilir; dudak ve yanaklarda doluluk hissi olabilir. Alt protez daha çok hareket eder ve alt proteze alışmak, üst proteze alışmaktan daha zordur ve daha uzun sürer. İlk günlerde tükürük miktarında artış olabilir; bu durum zamanla geçer. Birkaç hafta içinde ağız dokuları proteze uyum sağladıkça bu sorunlar kendiliğinden azalır.
Yapımında ne kadar özen gösterilmiş olursa olsun bazı yerlerde vuruklar olabilir. Vurukların hasta tarafından alınması yanlıştır; düzeltmeler için diş hekiminizin belirttiği günlerde mutlaka kontrole gelmelisiniz. Vuruk yerlerin görülebilmesi için randevudan önce protezinizi en az 8 saat kullanmış olmanız gerekir.
Yemek yeme ve konuşma
Proteze yeni başlarken yumuşak gıdalar tercih edilmeli; yiyecekler küçük parçalara bölünerek, çenenin her iki tarafı ve arka dişler kullanılarak yavaşça çiğnenmelidir. İlk haftalarda ön dişlerle kesinlikle ısırılmamalıdır; bu, protezin arka kısımlarının dokulardan uzaklaşmasına neden olur. Tam protezlerle normal olarak yemek yiyebilmek en az 6-8 hafta sürer ve çiğneme kuvveti doğal dişlere göre 1/3 ile 1/6 oranında daha azdır.
Konuşmaya alışmak da biraz zaman alabilir; yüksek sesle okuma çalışması ve doğru telaffuz edilemeyen kelimelerin tekrarı süreci hızlandırır. Gülme veya öksürme sırasında protez yerinden oynarsa, yavaşça dişlerinizi sıkıp yutkunarak tekrar yerine oturmasını sağlayabilirsiniz.
Kullanım, bakım ve kontroller
Proteze alıştıktan sonra geceleri çıkararak ağız dokularınızı dinlendirin; çıkarılan protez su dolu bir bardakta, çocukların erişemeyeceği bir yerde saklanmalıdır. Her yemekten sonra protezin her bölümü, protez temizleme fırçasıyla fazla kuvvet harcanmadan fırçalanmalı; temizlikte diş macunu veya aktif temizleme tableti kullanılabilir. Klorak, tuz ruhu gibi maddeler kesinlikle kullanılmamalı ve protez asla sıcak suya konulmamalıdır.
Protez altındaki dokular zamanla değişebileceğinden yılda en az bir kere diş hekimi muayenesi gereklidir. Protezin ömrü 4-5 yıldır.
Total protezin kazandırdıkları
- Çiğneme fonksiyonu yeniden kazanılır; iyi çiğneme sindirim için büyük önem taşır.
- Yanak ve dudaklardaki çökmeyi düzelterek daha genç bir görünüm sağlar.
- Yapay dişlerin görünümü son derece güzel ve sağlıklıdır.
- Doğru bakım ve düzenli kontrollerle 4-5 yıl kullanılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Protezinizi yeni kullanmaya başladığınız günlerde yumuşak gıdalarla başlamalısınız. Yiyecekleri küçük parçalara bölerek, yavaşça ve çenenizin her iki tarafını ve arka dişleri kullanarak çiğneyin. Tecrübe kazanmadan çok sert ve çiğnenmesi zor gıdaları denemeyin; ilk haftalarda ön dişlerle kesinlikle ısırmayın, bu protezin arka kısımlarının dokulardan uzaklaşmasına neden olur. Tam protezlerle normal olarak yemek yiyebilmek en az 6-8 hafta sürer. Protezle çiğneme kuvvetiniz doğal dişlere göre 1/3 ile 1/6 oranında daha azdır.
Biraz zaman alabilir. Yüksek sesle okuma çalışması yapılmalı, doğru telaffuz edilemeyen kelimeler tekrar edilerek normale getirilmeye çalışılmalıdır. Başlangıçta güldüğünüzde veya öksürdüğünüzde proteziniz yerinden oynayabilir; tekrar yerine oturması için yavaşça dişlerinizi sıkıp yutkunun.
Protezi ilk kullanmaya başladığınızda yüzünüzün görünümü size değişik gelebilir; yanak ve dudak kaslarınız proteze uyum sağlayınca görünümünüz normale döner. Yanak ve dudaklardaki çökme protezinizle düzelir ve aynaya baktığınızda daha genç göründüğünüzü fark edersiniz. Yapay dişlerin görünümü son derece güzel ve sağlıklıdır.
Protezinizi gün içinde ne kadar süre kullanacağınız konusunda diş hekiminizin önerilerine uyun. Kullanmaya alıştıktan sonra geceleri protezinizi çıkarın; böylece ağız dokularınız dinlenir ve ağız sağlığınız korunur. Çıkarılan protez su dolu bir bardakta, çocukların erişemeyeceği bir yerde saklanmalıdır. Geceleri protezini çıkarmak istemeyenler, gündüz uygun bir zamanda ağız dokularını dinlendirmelidir. Protezin ömrü 4-5 yıldır.
Sağlıklı bir ağız için protezinizi her yemekten sonra gıda artıklarından temizlemek gerekir. Protezin her bölümünü protez temizleme fırçasıyla, fazla kuvvet harcamadan fırçalayın. Temizlikte diş macunu veya aktif temizleme tableti kullanabilirsiniz; klorak, tuz ruhu gibi maddeleri kesinlikle kullanmayın ve protezinizi asla sıcak su içine koymayın. Protezinizin bollaştığı veya tamir gerektirdiği durumlarda diş hekiminize başvurun.
Evet. Diş hekiminiz protez takıldıktan 24 ve 48 saat sonra sizi kontrol eder. Ayrıca protez altındaki dokular zamanla değişebilir; proteziniz dokularla uyumunu kaybettiğinde siz fark edinceye kadar dokularda zarara yol açabilir. Bu nedenle tam protez kullananların yılda en az bir kere diş hekimi tarafından muayene edilmesi gerekir.
Başlamaya hazır mısınız?
Konsültasyon rezervasyonu yapın, her adımı size nazikçe anlatalım, baskısız.